Koi, hay Nishikigoi (Cyprinus carpio), tổ tiên của chúng là cá chép. Ở ngoài môi trường tự nhiên hay cá chép chưa thuần hóa thường có màu nâu hay màu xanh như những con chagoi hiện nay. Nhưng cho đến khi chúng được chọn lọc sinh sản và lai giống tại Nhật Bản thì từ đó mới xuất hiện giống cá có nhiều màu sắc phong phú và hình dạng khoan màu khác nhau và người ta gọi là cá chép nhiều màu sác hay gọi là Koi. Vào thế kỷ thứ 17 những người làm ruộng lúa tại Trung Quốc thích nuôi cá chép trong ruộng lúa của mình có thể để cải tạo đất hoặc tận dụng những hạt lúa, rơm rạ để nuôi cá làm thức ăn hoặc để nuôi vì sự gần gũi của tập tính và vì đồng cảm ( vì cá chép có tập tính vượt thác, ngược dòng là biểu tượng của sự hóa rồng ). Cái cách làm này dần dần được truyền đến Nhật Bản cũng như con cá chép được đem về đến Nhật Bản .Cũng chính những người nông dân này đã yêu quý koi và đưa chúng về ao ở nhà mình để nuôi và dự trữ …và họ đã phát hiện ra sự đột biến gen, họ phát hiện ra khi nuôi chung con cái và cái trống của một số loại khác nhau thì sinh ra những đàn con đa màu sắc …. Mà ngày nay chúng ta được biết đến là KOi và koi đã sớm được trở thành niềm đam mê của nhiều người và trở thành biểu tượng cho thanh niên tuổi trẻ Nhật. Vì koi được yêu mến và có ý nghĩa như vậy nên người Nhật đã dày công đi khắp nơi sưu tầm nhiều loại cá chép khác nhau như da trơn doitsu và lucky koi từ Đức, như da trong suốt từ châu âu, từ nam mỹ, từ Trung Quốc chắc là cá chép màu vàng và màu đỏ Benigoi …rồi họ sắp xếp lại thành hệ thống hoàn chỉnh và đến ngày nay chúng ta mới có được nhiều dòng phong phú và đẹp như hiện nay.
Đến đầu thế kỷ 20, thì Koi lại rời Nhật Bản và đi khắp Châu Âu và cả Nam Mỹ.
Bạn cứ hình dung như một cái cây có bộ rễ vươn khắp mặt đất để lấy chất dinh dưỡng nuôi thân cây và cây sẽ đâm cành sẻ nhánh và cho ra quả.
Quả là kết quả, koi là thành quả của việc người ta đi khắp nơi để suy tầm các loại cá chép khác nhau và làm ra được koi và koi lại được đưa đi khắp nơi để vẽ nên những bức tranh sống động đầy màu sắc.
Koi thường thường có kích thước khoảng 2-3 feet và nặng hơn 35 lbs. Bởi vì kích thước lớn của nó mà nó cần được nuôi trong một ao lớn, thể tích ít nhất là 1000 gallons. Koi cần chất lượng nước luôn luôn trong sạch và lành mạnh để duy trì sức khỏe và màu sắc, vì thế cái ao cùa mình lại cần hệ thống lọc nước hoàn chỉnh và đầy đủ nhất, không thể thiếu gì cả, phải có lọc vi sinh để lọc nirat, nitrit và amonac, phải có lọc thô để lọc phân và loại bỏ phân ra khỏi ao, phải có lọc tinh để làn nước luôn trong lành, phải có hệ thống đèn uv để diệt khuẩn và diệt tảo.
Nếu Koi được sống trong môi trường tốt như thế và được chăm sóc tốt nhất thì tuổi thọ của chúng có thể lên đến 50 – 70 năm tuổi tại khu vườn của bạn, trên thê giới người ta từng biết đến những chú koi có tuổi thọ hơn 200 năm tuổi, ngày nay khoa học kỹ thuật có thể xác định tương đối chính xác tuổi của một chú koi bất kỳ bằng mẫu vẩy của chúng.
Người Nhật đặt tên koi theo màu sắc và dòng gốc bố mẹ
Phân loại theo khoan màu:
- Ai – blue – màu xanh da trời
- Aka – red – màu đỏ
- Bu - size classification – kích thước có thể phân loại được
- Budo – purple - tím
- Cha – brown – xanh nâu
- Doitsu - German scale, these are either completely scaleless or have rows of large scales along the dorsal and lateral lines – da trơn , không vẩy
- Gin – silver – lấp lánh , chiếu kim cương , như đồ trang sức
- Hi – red – đỏ ớt
- Kana - male koi – con đực / con trống ( khi vuốt bụng ra chất trắng trắng , tai bơi có gai sinh dục )
- Ki – yellow – màu vàng
- Kin – gold – vàng lắp lánh ánh kim
- Mena - female koi – con cái / con mái ( body đẹp hơn , vuốt bụng cho ra ít trứng … )
- Midori – green – màu xanh lá cây
- Nezu – gray – màu khói / wash
- Orenji – orange – màu cam – cam bóng loáng
- Shiro – white – màu trắng
- Sumi – black – màu đen
- Tategoi - small koi with potential – koi kích thước nhỏ nhưng có sự phát triển khoan màu về sắc rất đẹp
Phân biệt dòng theo người Nhật
Koi can be found in just about any combination of colors. While the average koi keeper simply seeks out the koi that they are most attracted to, many hobbyists seek out specific color patterns. These many color patterns are classified by Japanese names. This list gives some of the more notable patterns.
- Asagi - body has blue-gray reticulated scales with a red underside and red in the pectoral fins. The head should be an unblemished pale blue. - thân có màu xanh da trời hoặc màu khói xám – nhưng lường bụng và tay bơi màu đỏ
- Bekko - koi with red, yellow, or white background with black spots running down the back. – thân màu trắng , hoặc có cả màu vàng hoặc màu đỏ, tất cả ba loại đều có trên lưng những vệt đen đan xen nhau
- Goshiki - literally meaning five colors (white, red, black, blue, and dark blue). Usually a white body with blue reticulated scales which is overlain with a pattern similar to a kohaku or sanke. - là dòng da trong suốt có khoan màu là một trong 5 màu rỏ rệt như trắng ,đỏ, đen, xanh da trời và xanh dương đậm, thường thì giữa thân của koi có mãng màu như đặt lên thêm thân koi tạo ra những dòng kohaku goshiki hoặc sanke goshiki.
- Hariwake - platinum body with patterns of orange or yellow. – thân như màu kim loại phản quang với những mãng khoan bớt màu cam hoặc vàng
- Kawairmono - this is a term for recognized patterns that do not fall under one of the major pattern types. – đơn giản là khi nó không được phân loại vào dạng nào thì là kawarimono
- Kohaku - white body with patterns of red – khỏi nói bạn cũng biết mà – thân trắng với khoan màu đỏ ớt – nhưng cũng rất phong phú dòng nhé
- Koromo - white body with blue or black pinecone scales over red patterns – thân trắng với khoan màu xanh da trời hoặc àu đen mắt thơm phủ cả khoan đỏ
- Kumonryu - doitsu koi, white body with patterns of black – dòng da trơn, thân trắng với khoan màu đen
- Matsuba - pinecone pattern over whole body – vẩy mắt thơm hoặc vẩy giáp toàn bộ cơ thể
- Ogon - solid color koi – một màu chuẩn thì gọi là ogon
- Sanke - white body with patterns of red and black, there can be no black on the head.-thân màu trắng với khoan màu đỏ và đen và không có một vết đen nào trên đầu
- Showa - black body with patterns of white and red – thân màu đen với khoan màu trắng và đỏ
- Shusui - doitsu koi, white body with blue scales along dorsal line and a red underside – là dòng da trơn , thân trắng nhưng dọc theo đường bên là màu đỏ
- Tancho - solid white body with a red circle on the head. – toàn bộ thân phải trắng không tùy vết và có một vòng tròn màu đỏ trên đầu – như quốc kỳ Nhật Bản.
0 comments:
Post a Comment